Aðalstræti 21, 415 Bolungarvík

Sími: 4567005, fax: 4567351

Netfang:  nave@nave.is

Kennitala: 610397-2209

Fréttir   Fuglafréttir

Fréttir eftir árum: 2009    2008    2007    2006    2005    2004    2003    2002

2. mars 2010

Fuglafréttir

Gráhegrar hafa verið að þvælast í Súðavík í allan vetur og sáust þrír saman fyrir þremur dögum. Á Þingeyri var svarþrastapar og einn gráþröstur í mat fyrir helgi hjá Katrínu Gunnarsdóttur.

Mynd: BÞ 2007, svarþröstur í Bolungarvík.

Tvær duggendur sáust inn í botni Skutulsfjarðar í gær. Þær hafa ekki verið hér í vetur svo hugsanlega eru hér um að ræða farfuglar en þær væru þá frekar snemma á ferðinni.

Tjaldar (um 60 fuglar) hafa verið í allan vetur við Tunguársós í Skutulsfirði og nokkrir í Dýrafirði. Í gær sáust nokkrir tjaldar í Önundarfirði og þeim hafði fjölgað í Dýrafirði. Hugsanlega voru þetta fuglar frá Skutulsfirði en tjaldar sem hafa vetursetu í Evrópu ættu að fara koma á næstu dögum til landsins.

1. mars 2010

Á dögunum var undirritaður samningur milli Melrakkasetursins í Súðavík og Vaxtarsamnings Vestfjarða. Styrkurinn er til klasaverkefnis sem kallað er „Villt dýr að féþúfu" og er samstarfsverkefni milli Melrakkaseturs, Náttúrustofu Vestfjarða,  Rannsókna- og fræðaseturs HÍ á Vestfjörðum, Vesturferða og Borea Adventures.

Um er að ræða samstarf um náttúrulífstengda ferðaþjónustu í kringum villt dýralíf á Vestfjörðum. Á Vestfjörðum eru óvenju fjölbreyttir möguleikar fyrir náttúrulífstengda ferðaþjónustu og mikill mannauður, þekking og reynsla sem mun nýtast vel í áframhaldandi uppbyggingu hennar. Refurinn hefur ekki verið tekjulind fyrir þjóðina í næstum hundrað ár heldur kostað sveitafélög milljónir á ári í langan tíma. Hugmyndin er að snúa þeirri stefnu við og gera Vestfirðingum kleift að hafa tekjur af tófunni á sjálfbæran hátt enda má kalla refinn einkennisdýr Vestfjarða.

Ferðaþjónustuaðilar á Vestfjörðum koma flestir að einhvers konar dýralífstengdum málum, s.s. vegna sjóstangveiði, fugla (Hornstrandir, Látrabjarg, Vigur), refa (Hornstrandir), selir sjást víða og hér er nokkuð um hvali. Ekkert annað landsvæði af sömu stærðargráðu hefur jafn auðveldan aðgang að eins mörgum áhugaverðum dýrahópum. Það er því mikilvægt fyrir alla hagsmunaaðila að vekja athygli á þeirri sérstöðu og nýta sér þá þekkingu sem hér er.

Samstarfsaðilar á Vestfjörðum og landsvísu taka þátt í norðurslóðaverkefni um þróun náttúrulífsferðamennsku á norðurslóðum, The Wild North, en það er samnorrænt verkefni, styrkt af NORA, NATA o.fl. (sjá www.thewildnorth.org). Félagar TWN framkvæma grunnrannsóknir og haldin eru námskeið og vinnufundir (workshop), sem eru sérstaklega miðuð að þörfum ferðaþjónustufyrirtækja og annarra hagsmunaaðila náttúrulífstengdrar ferðaþjónustu. Þróað verður vottunarkerfi sem nýtist ferðaþjónum í markaðssetningu ferða sinna. Þátttaka í TWN er mikilvæg fyrir uppbyggingu náttúrulífsferðaþjónustu í fjórðunginum og gerir okkur hæfari til að þróa okkar vöru og þjóna viðskiptavinum okkar.

 Þátttakendur í verkefninu hafa trú á því að aukin verðmætasköpun sé fólgin í því að ná til þeirra fjölmörgu ferðamanna sem skipuleggja ferðir sínar gagngert til að sjá villt dýr og óspillta náttúru. Þetta er sá efniviður sem flestir hagsmunaaðilar á Vestfjörðum hafa upp á að bjóða til ferðamanna og telst helsta aðdráttarafl svæðisins. Sé rétt að málum staðið og ef fyrir liggur trygg vottun fyrir því að þjónustuaðilar hér stundi ábyrga og sjálfbæra ferðamennsku opnast aðgangur að þessum verðmæta hópi ferðamanna sem hefur lítið skilað sér hingað til þessa. Með því að stuðla að sjálfbærri þróun náttúrulífstengdrar ferðaþjónustu á Vestfjörðum má tryggja undirstöður greinarinnar, afkomu þeirra sem í henni vinna og varðveislu náttúruauðlinda til lengri tíma.

Styrkurinn mun koma sér mjög vel því nóg eru verkefnin, áætlað er að verkefnið taki 3 ár og er þegar byrjað að gera áætlanir fyrir næsta sumar.

25. febrúar 2010

Fimmtudaginn 25. febrúar  n.k. kl. 12:15 - 12:45 flytur Ingvar Atli Sigurðssson, jarðfræðingur á Náttúrustofu Suðurlands, erindi sitt: "Hnyðlingar i íslenskum gosmyndunum."

Hægt er að fylgjast með fyrirlestrinum víða um land.  Rétt er að vekja athygli á því að Reykhólar bætast við þá staði sem hægt er að fylgjast með erindinu.

23. febrúar 2010

Vestfirskir refir krufnir.

Melrakkasetur Íslands og Náttúrustofa Vestfjarða eru í samstarfi við Háskóla Íslands um krufningar á veiddum refum á Vestfjörðum. Um er að ræða tilraunaverkefni þar sem gerðar eru markvissar rannsóknir á veiddum refum í fjórðunginum og upplýsinga aflað, m.a. um stofngerð. Þær upplýsingar má síðan nota til að stjórna veiðum á refastofninum á svæðinu á hagkvæmari hátt en hingað til.

Verkefnið gengur út á að safna þeim dýrum til krufninga sem veidd eru á svæðinu, en þá verða sveitafélögin að fara fram á heilt dýr í stað þess að greiða fyrir skott eingöngu. Einnig þurfa að fylgja upplýsingar um skotstað og dagsetningu veiða.
Vorið 2009 var verkefnið kynnt fyrir öllum sveitafélögum á Vestfjörðum og hefur Súðavíkurhreppur þegar hafist handa og þar söfnuðust hátt í fjörutíu dýr á sl. ári.

Þessi dýr voru krufin í nýrri krufningaraðstöðu hjá Náttúrustofu Vestfjarða í febrúar 2010 og munu viðkomandi veiðimenn og sveitarfélag fá senda skýrslu þar sem fram kemur m.a. aldur og frjósemi dýranna, ásamt fleiri dýrum sem veidd voru annars staðar af landinu. Dýrin voru krufin af Páli Hersteinssyni og Ester Rut Unnsteinsdóttur, en þeim til aðstoðar var starfsfólk NAVE í Bolungarvík.

Af 38 dýrum voru 34 mórauð, 3 hvít og eitt „bleikt" (nokkuð sjaldgæft litarafbrigði). Ellefu kvendýr og 27 karldýr voru veidd, þar af voru 2 pör (4 dýr) af greni. Flest dýrin, eða 32, voru skotin innan Súðavíkurhrepps, tvö komu frá Bolungarvík og tvö af Höfðaströnd. Eitt dýr fannst í vegkanti í Ísafirði þar sem ekið hafði verið yfir það.

Meltingarfæri dýranna voru tekin og sett í frysti en innihald þeirra verður skoðað seinna. Hausar dýranna eru soðnir og tennur dregnar úr til aldursgreininga. Mælingar á hreinsuðum kjálkum hafa lengi verið stundaðar hérlendis sem erlendis og gefa ýmsar vísitölur um líkamsbyggingu. Fitulag dýranna var mælt en það er vísbending um líkamsástand og aðgang að fæðu.

Við framhald verkefnisins er samstarf við veiðimenn afar mikilvægt til að vel takist til og sem mestar upplýsingar fáist um refastofninn á Vestfjörðum og hægt sé að byggja upp nákvæman gagnagrunn um vestfirska refastofninn.

Frekari upplýsingar um verkefnið er að fá hjá Þorleifi Eiríkssyni hjá NAVE í s. 456 7005 og Ester Rut Unnsteinsdóttur hjá Melrakkasetrinu í s. 862 8219

28. janúar 2010

Fyrsti fjarfundafyrirlestur á vegum SNS á þessu ári verður í hádeginu þann 28. janúar næstkomandi.  Að þessu sinni kemur fyrirlesturinn frá Náttúrustofu Austurlands og nefnist: "Æðarfugl  Somateria Mollissima -Gerð og samsetning ungahópa-"

5. janúar 2010

Vetrartalning á Vestfjörðum að mestu lokið.

Hér fyrir neðan má sjá heildartalningu á norðanverðum Vestfjörðum en það verða birtar síðar fleiri talningar. Á norðanverðum Vestfjörðum var talið í: Bolungarík, Óshlíð, Skutulsfirði, Álftafirði, Súgandafirði, Önundarfirði og Dýrafirði.

Helstu niðurstöður: æðarfugl algengastur eða tæplega 8800 fuglar og hávellan næst algengust eða um 1700 fuglar. Flestar hávellur sáust í Súgandafirði eða 6-700 fuglar. Fjórir æðarkóngar sáust og voru tveir í Dýrafirði, einn í Súgandafirði og einn við brúna yfir Önundarfjörð. Einn gráhegri sást í Bolungarvík og einn Í Súðavík. Heildarfjöldi fugla svipaður og á síðasta ári og má nefna að aðeins munaði um 70 æðarfuglum á milli ára.

Æðarkóngur við Suðureyri 2006 (mynd BÞ).

Talningarfólk: Böðvar Þórisson, Cristian Gallo, Kristjana Einarsdóttir, Hilmar Pálsson, Hildur Haldórsdóttir, Guðbjörg Skarphéðinsdóttir, Þorleifur Eiríksson, Þorgerður Þorleifsdóttir, Guðjón T. Sigurðsson, Petrína F. Sigurðardóttir og Ester R. Unnsteinsdóttir.

31. desember 2009

Deildarmyrkvi varð á tungli á gamlárskvöld og sást hann vel á Vestfjörðum.  Meðfylgjandi mynd var tekin um kl. 20:00 á gamlárskvöld  í Bolungavík.

10. desember 2009 

Jeppi Náttúrustofu Vestfjarða sómir sér vel uppi á fjallstoppi í rannsóknarferð Snjóflóðasetursins á Ísafirði, enda er það hluti af samstarfi rannsóknastofnana á Vestfjörðum að skiptast á tækjum.

 Að sjálfsögðu stóð jeppinn sig með prýði í leiðangrinum.   Í baksýn er ratsjárstöðin á Bolafjalli.

26. nóvember 2009

Annar fyrirlestur þessa vetrar á vegum SNS verður haldinn fimmtudaginn 26. nóvember og hefst kl. 12:15.  Það er  Þórdís Vilhelmína Bragadóttir líffræðingur á Náttúrustofu Norðurlands vestra sem flytur erindi sitt:  "Fuglalíf á votlendissvæðum Skagafjarðar"   Hægt er að fylgjast með fyrirlestrinum í Rannsókna og fræðasetri Háskóla Íslands í Bolungavík, Patreksskóla á Patreksfirði og í Háskólasetrinu við Suðurgötu á Ísafirði.  Öllum er velkomið að fylgjast með fyrirlestrinum.

29. október 2009

Katharina Sommermeier hjá Náttúrustofu Vestfjarða heldur fyrirlestur um Gróðurkortagerð á Vestfjörðum í Hópinu á Tálknafirði þann 29. október klukkan 12:30. Fyrirlesturinn er haldinn í samstarfi við Atvinnuþróunarfélag Vestfjarða. Boðið verður upp á súpu, brauð og kaffi á 1000 krónur.

29. október 2009

Sést hefur til gráhegra  í og við Bolungavík undanfarið.  Elvar Stefánsson sá fugl við Miðdalsodda í Syðridalsvatni í morgun og sést hefur til fuglsins við Hólsárósa í Bolungavík. 

Gráhegri (Ardea cinerea) er af Hegraætt (Ardeidae) og er algengur flækingur á Íslandi.

Myndina hér að neðan tók Böðvar Þórisson í desember 2002 hér í Bolungavík.

29. október 2009

Fimmtudaginn 29. október flytur Aðalsteinn Örn Snæþórsson fyrsta fræðsluerindi á vegum Samtaka Náttúrustofa á þessu hausti.  Erindið nefnir hann: "Fiðrildi fylla Jökulsárgljúfur"

Fyrirlesturinn hefst kl. 12:15, og er lokið kl. 12:45.  Nánar má sjá hvar hægt er að fylgjast með erindinu í auglýsingunni hér að neðan.

1. október 2009

Fimmta náttúrustofuþing Samtaka Náttúrustofa verður haldið í samkomuhúsinu í Sandgerði 8. október, en það er Náttúrustofa Reykjaness sem sér um undirbúninginn.  Dagskrá þingsins má sjá á vef Samtaka náttúrustofa.

17 september 2009

Gulygla  á Hornströndum

Víðir Ólafsson frá Ísafirði fann náttfiðrildi í um 300 metra hæð í Glúmsdal í Fljótavík á Hornströndum. Dýrið fannst dautt í byrjun september og reyndist vera um 3 cm á lengd.  Um er að ræða tegundina gulyglu (Noctua pronuba) sem finnst  hér á landi bæði sem villt íslensk tegund og sem flækingur (http://www.ni.is/dyralif/smadyr/greinar/nr/104). Fiðrildin dragast að ljósi og drekka blómasafa. Á efri myndinni má sjá upprúllaða munnparta sem þau nota til að drekka safann með. Lirfur þessarar tegundar dvelja neðanjarðar yfir daginn en fara út á næturnar og nærast á jurtkenndum plöntum og grasi.

(Myndir Gallo/NV 2009) 

29 ágúst 2009

Stefnumót á Ströndum

Þann 29. ágúst síðastliðinn var opnuð atvinnu- og menningarsýningin „Stefnumót á Ströndum“ í félagheimilinu á Hólmvík. Um 60 aðilar taka þátt í sýningunni sem er mjög fjölbreytt.

Náttúrustofa Vestfjarða er með tvö veggspjöld á sýningunni, sjá pdf skjöl hér að ofan. Forseti Íslands opnaði sýninguna að viðstöddu fjölmenni.  Í tilefni af sýningunni var hlaðin varða til framtíðar. Grjót í vörðuna kom úr ýmsum áttum en sýningaraðilar komu með grjót heiman frá sér. Grjót frá Náttúrustofunni var tekið úr Syðridal og  einnig úr Öskubak (Skálavíkurmegin) en talið er að þar sé elsta berg landsins að finna.  Sjá nánar á vefnum strandir.is                                     (http://strandir.is/index.php?option=com_content&task=view&id=8048&Itemid=2 )

Sýningin er opin frá 13⁰⁰ – 17⁰⁰ alla daga til 15. september. Áætlað er að sýningin verði svo sett upp aftur á sama stað sumarið 2010.

25 ágúst 2009

Garðaklaufhali í 3X

A european earwig (Forficula auricularia) was captured in 3X Stál in Ísafjörður the 17th of august. Likely bring in with a fruit basket, this insect of the order Dermaptera is circa 1,5 cm long and is a male. This group of insect counts up to 1800 species that usually have a tongs like tail used for protection and in copulation but it is not poisonous or harmful to humans. They are mainly nocturnal and feed on plants and fruits but also on other insects, like aphids.

This insect (Forficula auricularia) was found first in Reykjavik in 1902 but they are now habitual visitors in Iceland mainly introduce with vegetables and fruit cargos. They are likely to be found in houses and greenhouses where they could survive and reproduce. They are very common in Europe from where they spread almost worldwide but they are not dangerous to crops if not present in high density. For more info visit http://www.ni.is/poddur/gardur/nr/983.

Garðaklaufhali (Forficula auricularia) fannst í 3X Stál á Ísafirði 17. ágúst síðastliðinn. Aðal fæða þessara dýra er rotnandi plöntu og dýraleifar auk þess sem þeir éta önnur smærri skordýr eins og blaðlýs. Garðaklaufhalar eru einkar sólgnir í skemmda ávexti enda fannst dýrið innan um plómur.

Umrætt skordýr var um 1,5 cm langt karldýr af ættkvísl Dermaptera. Í Þessum hóp skordýra eru um 1800 tegundir sem yfirleitt hafa nokkurs konar griptöng eða “klauf” á afturendanum. Klauf þessi er notuð til varnar og við æxlun en er hvorki eitruð né hættuleg mönnum.

Garðaklaufhali fannst fyrst í Reykjavík árið 1902 en kemur nú reglulega til landsins með grænmeti og ávöxtum. Þeir finnast einkum í gróðurhúsum og öðrum húsum, þar sem þeir hugsanlega geta fjölgað sér. Í Evrópu eru þeir algengir og dreifast frá henni til nær allra heimshorna, þeir eru þó ekki skaðvaldar á uppskeru nema í miklum þéttleika. Meiri upplýsingar um garðaklaufhala má finna á vefsíðu Náttúrufræðistofnunar Íslands http://www.ni.is/poddur/gardur/nr/983

Myndir: Gallo/NV 2009

14. ágúst 2009

Ívar Örn Hauksson frá Bíldudal sendi okkur þessar myndir af vogmær (Trachipterus arcticus) sem hann og synir hans gengu fram á í fjörunni í botni Patreksfjarðar þann 11. ágúst 2009.

 Nokkuð hefur verið um að vogmeyjar hafi fundist í fjörum á Vestfjörðum þetta sumarið fyrir utan þessa sem fannst nálægt Patreksfirði. Sex hafa fundist í Bolungarvík sem Náttúrustofunni er kunnugt um. Sú fyrsta fannst við Hólsá 15. maí, þrjár sáust í höfninni og önnur á Hólssandi 26. júní.  Einnig fannst ein vogmær sjórekin við Ósvör þann 22. júlí síðastliðin. Samkvæmt vefsíðunni sudureyri.blog.is fundust einnig tvær vogmeyjar í Suðureyrarhöfn, dagana 19. og 20. júní, en myndir af annarri þeirra sem var allstór má sjá á  fyrrnefndri heimasíðu.

Vogmær er langvaxinn og þunnvaxinn fiskur sem getur náð allt að 3 m lengd.  Hún er silfurgljáandi að lit með löngum rauðum bakugga sem nær frá hnakka að stirtluenda. Sporðblaðkan er með langa uppvísandi geisla og minnir dálítið á blævæng. Hausinn er lítill en augun stór.

 Vogmær er miðsævis- og djúpfiskur sem veiðst hefur í ýmis veiðarfæri á 60-900 m dýpi. Nytsemi er þó lítil af henni þrátt fyrir að hún sé æt. Stafar þetta einkum af því hve lítið veiðist af henni og þeirri ástæðu að hún þykir ekki mikið lostæti.

14. ágúst 2009

Strútsegg o.fl. til Náttúrustofunnar/Náttúrugripasafnið

Náttúrugripasafn Bolungarvíkur fékk strútsegg að gjöf frá Spáni í vikunni. Systkynin Leonardo og Violeta Magnusson ásamt föður sínum, ömmu og afa gáfu safninu strútsegg sem er ættað úr strútabúi í Cuenca héraði á Spáni. Meira um þetta má sjá á bb.is http://bb.is/Pages/26?NewsID=136099

Mynd: Gunnar Gunnarsson - tekið af fréttavef bb.is.

Á safninu er einungis fuglar sem eru varpfuglar á Íslandi eða fuglar sem hafa flækst til landsins. Strútseggið passar því ekki varpfugla faunu Íslands en það verður sýnt við ákveðin tækifæri. Einnig verður það til sýnis við skólaheimsóknir.

Náttúrustofan/Náttúrugripasafnið fékk að gjöf eggjasafn  frá Dagnýju Viggósdóttur. Einnig voru aðrir munir með eggjunum eins og t.d. búrhvalstennur. Safnandi var Óskar Rúnar Samúelsson.

Náttúrustofan/Náttúrugripasafnið þakkar þessum aðilum fyrir þessar gjafir.
 

14. ágúst 2009

Hvalveiðistöð Baska og kuml á Strákatanga í Steingrímsfirði

Fornleifadeild Náttúrustofu Vestfjarða og Strandagaldur ses.,  hafa síðustu ár staðið fyrir sameiginlegri rannsókn á fornminjum á Strákatanga í Kaldrananeshreppi, Strandasýslu. Megin markmið rannsóknarinnar er uppgröftur á hvalveiðistöð útlendinga frá 17. öld og þegar hafa verið grafin upp tvö hús og stór lýsisbræðsluofn. Í sumar var grafin upp stór ferhyrnd bygging og kom í ljós að hún er að öllum líkindum geymsla fyrir lýsistunnur. Að auki var grafinn könnunarskurður í minni bræðsluofn, utar á tanganum og er líklegt að sá ofn sé eldri en bræðsluofninn sem grafinn var upp sumarið 2006. Í sumar hófst einnig uppgröftur á gröf á tanganum og kom þá í ljós kuml frá landnámsöld. Kumlinu hafði verið raskað af grafræningjum og ekkert var eftir af haugfé fyrir utan neðri hluta sverðslíðurs og á því var fagurlega skreyttur döggskór. Beinum kumlbúans hafði verið ýtt í eina stóra hrúgu í norðurenda kumlsins. Rannókninni á Strákatanga líkur svo um miðjan ágúst.

Döggskór. Mynd RE

6. ágúst 2009

Galdrafluga (Bibio pomonae) í merki Náttúrustofu Vestfjarða

Í merki Náttúrustofu Vestfjarða er galdrafluga, en að undanförnu hefur borið mikið á henni á Vestfjörðum allt frá Ströndum suður á Barðaströnd. Þetta gerist á nokkurra ára fresti en ástæður þess eru ekki ljósar.

Galdraflugan, sem líka er kölluð galdralöpp er mjög áberandi á flugi þar sem hún hangir silalega í loftinu með rauða fæturna niður. Við mökun tengjast þessar hægfleygu flugur saman á afturendanum og haldast saman í langan tíma, líka á flugi.  

Fræðiheiti galdraflugunnar er Bibio pomonae (Fabricius 1775) og er hún ein af þremur tegundum á Íslandi af hármýsætt (Bibionidae). Hármýsætt er ein ætt mýflugna (Nematocera) sem er undirættbálkur tvívængja (Diptera). Í þessum undirættbálki eru meðal annars moskítóflugur, rykmý, bitmý, hrossaflugur, sveppamý og fleiri tegundir. Aðrar tegundir hármýs á Íslandi eru þerrifluga eða þerrilöpp (B. nigriventris) og sóttarfluga eða sóttarlöpp (Dilophus femoratus).

Lengd galdraflugunnar er 10 – 13 mm og vænglengdin 8-12 mm. Hún er stærst, hármýstegunda, en sóttarflugan er af svipaðri stærð og þerriflugan

Galdraflugur eru eins og aðrar mýflugur með þráðlaga fálmara og mjóan búk. Kynin þekkjast í sundur á því að augun koma saman á karldýrinu en ekki á kvendýrinu. Eins og áður sagði er efri hluti    lappa flugunnar rauður og er það svo á báðum kynjum. Búkur lirfunnar er alsettur vörtum og haus hennar er greinilegur.

Kvenfluga                     Karlfluga                Myndir: BÞ/NV 2009

Lirfurnar lifa í rökum jarðvegi og í rotnandi jurtaleifum og er flugan því gjarnan í görðum og þar sem hún finnur girnilegar laufhrúgur. Galdraflugan er mest á ferli síðari hluta sumars á norðurlandi og Vestfjörðum en hinar tvær tegundirnar meira fyrri hluta sumars og þerriflugan mest á suðurlandi. Flugurnar sverma stundum í gríðarlegu magni.

Hér fyrir neðan eru myndir sem voru teknar 6. ágúst 2009 af galdraflugum.

Myndir: BÞ/NV 2009

15. júlí 2009

Jaðrakanamerkingar á Vestfjörðum

Í síðustu viku stóðu yfir jaðrakana litmerkingar á  Vestfjörðum og voru merktir um 40 ungar á einni viku. Ungarnir fá litmerki sem hægt er að sjá úr fjarlægð með kíkir og þar með þekkja einstaklinginn aftur. Ungarnir voru merktir aðallega við Reykhóla, Dýrafirði, Önundarfirði og Bolungarvík. Þetta er sjöunda árið í röð sem ungar og fullorðnir eru litmerktir á Vestfjörðum en fyrstu þrjú árin voru aðeins fáeinir fuglar merktir. Síðustu fjögur ár hefur alþjóðlegur hópur farið um landið og merkt jaðrakana undir stjórn Pete Potts.

Litmerktir jaðrakanar frá Vestfjörðum hafa sést á vetrarstöðum á Englandi, Írlandi, Hollandi, Frakklandi, Portúgal og Spáni. Nokkrir ungar hafa síðan sést aftur á Vestfjörðum, t.d. sást einn fugl í gær í Dýrafirði sem var merktur á Reykhólum fyrir tveimur árum.

Fyrri myndin hér að neðan sýnir Pete og Ruth ásamt starfsmönnum Náttúrustofu Vestfjarða (Fjóla, Cristian og Snædís) og Bernódusi á Mýrum í Dýrafirði. Ruth og Bernódus halda litmerktum jaðrakan ungum. Seinni myndin er tekin á Holtsodda í Önundarfirði og á henni má sjá Fjólu og Þorgerði halda á óðinshana ungum sem Pete fangaði.

Myndir: BÞ/NV © 2009

14. júlí 2009

Æðarkóngur (Sometria spectabilis) sást við Ósvör um helgina, 11.-12. júlí.

Mynd: Æðarkóngur á Suðureyri 5. mars  BÞ © 2006

2. júlí 2009

Kría á eggi

Reynir Skarsgård náði þessum myndum af kríu á eggi er hann var staddur í Skálavík.  Myndirnar eru teknar síðastliðna helgi.

Kríuvarpið er um það bil að komast á fullt skrið á Vestfjörðum.  Það hefur gengið ágætlega í Holtsodda í Önundarfirði og er þegar komið dálítið af ungum þar.  Í Bolungarvík er það um einni til tveimur vikum seinna en virðist þrátt fyrir það vera með mesta móti í ár.  Kríuvarpið í Flatey er lélegt í ár eins og síðustu þrjú ár (sjá frétt á Vísir: http://visir.is/article/20090626/FRETTIR01/574754224).

Burstaormur í Súðavík

  Á myndinni er risaskeri (Nereis virens), sem er stórvaxinn burstaormur, sem finnst rekinn á fjörur þó eiginlegt búsvæði tegundarinnar sé neðan fjöru. Erlendis er tegundin oft notuð í beitu, en lítið eða ekkert hér á landi. Ættingjar risaskerans lifa í íslenskum fjörum, en eru miklu minni, þ.e. leiruskeri (Nereis diversicolor), sem er á leirum og fjöruskeri (Nereis pelagica), sem er neðst í grýttum fjörum.  Myndina tók Þórður Sigurðsson frá Súðavík.

30. júní 2009
Litmerkt Maríuerla í Skutulsfirði

Sigrún Jóhannsdóttir frá Höfða í Skutulsfirði tók eftir litmerktri maríuerlu á veiðum í kring um húsið sitt. Maríuerlan hafði gert hreiður í undir þakskeggi í nálægu húsi og var í óða önn við að færa mat í unga sína. Cristian Gallo frá Náttúrustofunni tók síðan mynd af fuglinum 22. júní og var hægt að greina litaröðina á myndinni (sjá myndina að ofan). Fyrirspurn um maríuerluna var send til Englands og eftirfarandi upplýsingar bárust frá Dennis Elphick í dag:

Þessi fugl var merktur við Slapton Ley í Devon á Englandi þann 12. september 2008 og var hann þá á fyrsta ári. Þetta er einungis níundi fuglinn (litmerktur) sem sést á Íslandi síðan var farið í öflugar merkingar í Slapton Ley október 2002 og sá þriðji í vor. Íslenskar maríuerlur fara um Slapton Ley í ágúst og september en fuglar frá Englandi og Skotlandi í október og nóvember. Íslenskar maríuerlur hafa líklega vetursetu í suður hluta Mauritaníu og Senegal.

26. júní 2009

Vogmær á Hólssandi

Valdimar Lúðvík Gíslason gekk fyrir skemmstu fram á sjórekna vogmær (Trachipterus arcticus) á sandinum rétt innan við gamla flugvöllinn.  Talsvert hefur verið um slíka reka víða hér við land undanfarin ár, sem dæmi má nefna að starfsmaður Náttúrustofu Vestfjarða hefur á þessu ári rekist á þrjú slík dýr í höfninni í Bolungavík. 

Vogmær er langur og þunnvaxinn fiskur sem alla jafnan heldur sig á talsverðu dýpi, frá 60 - 900 metrum.  Helsta einkenni fisksins er skærrauður bakuggi eftir endilangri skepnunni.

Ekki telst vogmær til nytjafiska.

25. júní 2009

Trjábukkur á Patreksfirði

Trjábukkur (Cerambyx scopoli ) náðist í Sjóræningjahúsinu á Patreksfirði þann 5.Júní 2009. Bjallan kom út úr við sem var verið að nota í svið þegar hann hitnaði við það að vera inni. Viðurinn kom í bæinn sem pakkning utanum efni sem nota átti í höfnina en sendingin er talin hafa komið frá Rússlandi eða Þýskalandi. Þessi tegund viðarbjalla getur orðið 28 mm á lengd. Hún finnst aðarlega í Danmörku, Svíþjóð og mið Evrópu í nágrenni trjá eins og eik, beyki, álms, birkis og víðis, en lirfan lifir í trjánum. Mikilvægt er að hafa samband við Náttúrustofur eða Náttúrufræðistofnun ef þú sérð undarlegt dýr.

Long horn beetle Cerambyx scopoli was trapped in Sjóræningjahúsið in Patreksfjörður the 5th of June 2009. The beetle came out of a recycled wood used as a building material when it became warmer. The wood arrived in town as a shield for a harbour´s components, believed to have been sent from Russia or Germany. This wood beetle can reach 28 mm in length; it is distributed mainly in Denmark, Sweden and central Europe where they host on Angiosperm plant such as Quercus, Fagus, Ulmus but also Betula and Salix. It is important to contact some Natural Institute if you see a "strange" animal.

20. maí 2009

Forstöðumaður Náttúrustofu Vestfjarða, Þorleifur Eiríksson dýrafræðingur og doktor í atferlisfræði, var prófdómari við meistarvörn í Landbúnaðarháskólanum á Hvanneyri. Þar var Sigtryggur Veigar Herbertsson að verja ritgerð sína „Behavior of Icelandic horses in low wall boxes: The effect of box-size and having a companion on lying, eating, aggressive and allogrooming“. Leiðbeinendur voru Anna Guðrún Þórhallsdóttir prófessor í umhverfisdeild og Snorri Sigurðsson framkvæmdastjóri búrekstrarsviðs.

10. maí 2009

Sá síðasti mættur

Óðinshani sást í Önundarfirði í dag en hann er með síðustu farfuglunum. Krían var mætt í Önundarfjörð 1. maí en þá sást einungis einn fugl. Í dag voru komnar tæplega 100 kríur.

Nói albinói sást á Ísafirði í dag. Þetta er albinóa (hvítur) stelkur sem hefur líklega sést á hverju vori í ein 10 ár. Líklega er þetta ekki alltaf sami stelkurinn því eitt vorið sáust þeir þrír saman á leirunum inni í Engidal. Á myndinni til hliðar má sjá Nóa vorið 2005.

Mynd: BÞ © 2005

8. maí 2009

Starfsmenn Náttúrustofunnar sóttu surtarbrand í Hólslandi síðastliðinn þriðjudag (5. maí). Surtarbrandurinn var í um 300 m hæð og voru þetta tvær fjalir, önnur 230 kg en hin 140 kg. Þar sem ekki var hægt að koma tæki að þeim þá voru þær dregnar á sleða (sjá mynd) og svo rennt niður fjallshlíðina á snjófönn.

Stærri fjölin            Minni fjölin kominn á sleðann

Surtarbrandurinn verður settur á Náttúrugripasafn Bolungarvíkur en fyrst þarf að þurrka hann og  gera tilbúinn til sýningar.

1. maí 2009

Humlurnar að vakna.

Nú eru hunangsflugudrottningarnar að vakna úr dvala og komnar á stjá.  Feit og falleg drottning sást í garðinum við Hólsveg 6 föstudaginn 1. maí. Að öllum líkindum hefur þar verið á ferðinni húshumla (Bombus lucorum).  Drottningarnar eru mestu meinleysisdýr og stinga ekki nema í ýtrustu neyð.  Óþarfi er því með öllu að hræðast þær.

Drottningar eiga það til að villast inn í hýbýli manna þegar þær eru að leita að stað til að gera sér bú. Yfirleitt drepast þær þá fljótt (líklega úr stressi) og er því best að reyna að koma þeim aftur út í vorið sem fyrst. 

30. apríl 2009

Tjaldurinn orpinn.

Albert Óskarsson fann tjaldshreiður með einu eggi þann 26. apríl á Ísafjarðarflugvelli. Matthías Lýðsson fann tjaldshreiður með þremur eggjum þann 27. apríl við Tungugrafarvoginn í Steingrímsfirði. Magnús Hansson fann tjaldshreiður í Otradal í Arnarfiðri þann 29. apríl.

Tjaldurinn verpir 2-3 eggjum og byrjar hann fyrstur vaðfugla. Til marks um það þá er spóinn rétt að mæta núna og óðinshani kemur ekki fyrr en í kringum 10. maí til Vestfjarða.

30. apríl 2009

Fimmtudaginn 30. apríl næstkomandi kl. 12:15 - 12:45 flytja Þorleifur Eiríksson og Böðvar Þórisson, líffræðingar á Náttúrustofu Vestfjarða, erindi sem þeir nefna: "Athuganir á Dýra- og Önundarfirði fyrir og eftir þverun"

Í auglýsingunni hér fyrir neðan eru taldir upp þeir staðir þar sem hægt er að fylgjast með fyrirlestrinum.  Á Hólmavík verður hægt að fylgjast með í Þróunarsetrinu en ekki Grunnskólanum eins og stendur í auglýsingunni.

22. apríl 2009

Grátrana í Steingrímsfirði.

Guðbrandur á Bassastöðum sá grátrönu (Grus grus) í Selárdal í Steingrímsfirði þann 20. apríl. Gunnar Logi Björnsson náði myndum af henni í gær og má sjá þær hér fyrir neðan.

Mynd: Gunnar Logi Björnsson

Um 40 grátrönur hafa sést á Íslandi frá því að skráningar hófust og sáust t.d. tveir fuglar í maí 2007 á Rauðasandi. 

Grátrana verpir á votlendissvæðum á Norðurlöndum og í norður Evrópu en hefur vetursetu í Frakklandi og í Afríku. Hún er aðallega jurtaæta en snákar, eðlur og froskar detta stundum upp í kjaftin á henni.

15. mars 2009

Strandagaldur ses og Náttúrustofa Vestfjarða fengu úthlutað 2.8 millj króna úr Fornleifasjóði fyrir árið 2009 til áframhaldandi rannsókna á minjum eftir hvalveiðimenn í Strandasýslu á 17. öld. Rannsóknin er hluti af verkefninu “Hvalveiðar útlendinga við Ísland” sem miðar að því að setja hvalveiðar á 17. öld við Ísland í stærra samhengi hvalveiða á norður Atlantshafinu.

24. mars 2009

Brandönd á Ísafirði.

Guðjón T. Sigurðsson sá brandandarstegg á Ísafirði í gær. Hann var á sjónum á móts við Bónus. Brandönd verpir ekki á Vestfjörðum (eins og er) en það sást þó eitt par í Önundarfirði síðasta vor.

Mynd: Guðjón T. Sigurðsson 2009

Fyrstu grágæsirnar sáust á Vestfjörðum í Dýrafirði fyrir einum 10 dögum og svo sáust gæsir við Húsavík í Steingrímsfirði og í Mjóafirði í Ísafjarðardjúpi síðast liðinn laugardag (21.mars).

20. mars 2009

Fræðsluerindi Náttúrustofa í fjarfundabúnaði um land allt.

Næstkomandi fimmtudag, 26. mars flytur Róbert A. Stefánsson líffræðingur erindi um glókolla "Glókollur á Vesturlandi".

Hægt verður að fylgjast með fyrirlestrinum í Patreksskóla á Patreksfirði, Háskólasetrinu við Suðurgötu á Ísafirði, Rannsóknar og fræðasetri HÍ í Bolungavík.  Fyrirlesturinn hefst kl. 12:15 og er lokið 12:45.

20. mars 2009

Farfuglar að koma

Tjaldar sáust þann 13. mars í Álftafirði en engir slíkir hafa verið þar í vetur. Tjaldar hafa síðan verið að sjást víða á Vestfjörðum frá því á mánudaginn 16. mars. Tjaldar hafa haft vetursetu í Skutulsfirði og í Dýrafirði en þeim hefur fjölgað þar síðustu daga.

Álftir sáust í Álftafirði þann 12. mars og hafa verið að sjást á fleirum stöðum síðustu daga. Þetta eru líklega farfuglar.

Mynd BÞ 2004

Hugsanlega er skógarþrösturinn einnig að koma til landsins en þetta eru fáir fuglar sem eru að sjást og heyrast og hluti af stofninum hefur vetursetu hér. Einn skógarþrösturinn var syngjandi í Syðridal í Bolungarvík en hann hefur ekki sést á því svæði í vetur.

26. febrúar 2009

Fræðsluerindi Náttúrustofa í fjarfundabúnaði um land allt.

Næstkomandi fimmtudag, 26. febrúar flytur Dr. Agnar Ingólfsson erindi sem hann nefnir:

"Áhrif bogakrabba og nákuðungs á hrúðurkarl og krækling í fjörum: Samanburður svæða innan

og utan útbreiðslusvæða afræningja"

Hægt verður að fylgjast með fyrirlestrinum í Patreksskóla á Patreksfirði, Háskólasetrinu við Suðurgötu á Ísafirði, Rannsóknar og fræðasetri HÍ í Bolungavík og hugsanlega einnig í Grunnskólanum á Hólmavík.  Fyrirlesturinn hefst kl. 12:15.

27. janúar 2009

Fræðsluerindi Náttúrustofa í fjarfundabúnaði um land allt.

Næstkomandi fimmtudag, 29. janúar, verður erindi um "Lundarannsóknir í Vestmannaeyjum". Hægt er að sjá fyrirlesturinn í Grunnskólanum á Patreksfirði, Háskólasetrinu á Ísafirði og á Rannsóknasetrinu í Bolungarvík (3. hæð). Fyrirlesturinn hefst kl. 12:15 og lokið 12:45. Auglýsinguna má sjá hér fyrir neðan.

23. janúar 2009

Garðfuglaskoðun 23-26. janúar.

Fuglavernd stendur fyrir garðfuglaskoðun dagana 23.-26. janúar. Skoðunin felur í sér að skrá fjölda fugla og tegunda í einn klukkutíma einhverja þessa fjóra daga. Þó svo að enginn fugl sjáist þá eru það gögn líka. Upplýsingum má koma áfram til Náttúrustofunnar (bodvar@nave.is) og/eða fuglaverndar.

Mynd: svartþröstur í Syðridal í Bolungarvík 2007/BÞ

Hér fyrir neðan er slóði á fuglavernd og garðfuglavefinn:

http://fuglavernd.is/

http://www.fsu.is/~ornosk/gardfuglar/

9. janúar 2009

Vetrarfuglatalning á Vestfjörðum

Búið er að færa inn talningar frá Patreksfirði.

Reykhólahreppur, Steingrímsfjörður og Patreksfjörður

Í Reykhólahreppi er talið í austanverðum Þorskafirði (VF 13), Berufirði (VF 24), Reykhólum (VF 12) og á uppfyllingunni í Gilsfirði (VF 25). Tómas Sigurgeirsson og Jón Atli Játvarðsson töldu í Reykhólahreppi.

Talið var á fjórum svæðum í Patreksfirði: í þorpinu (121), Raknadalshlíð (VF 28), frá Hlaðseyri og inn í botn (VF 01) og frá Skápadalsá að botni fjarðarins (VF 27). Böðvar Þórisson og Katharina Sommermeier töldu í Patreksfirði.

Komin er talning frá einu svæði í Steingrímsfirði og er það frá Sandnesi að Kokkálsvík (VF 26). Talningarmenn: Matthías Lýðsson og Hafdís Sturlaugsdóttir.

Niðurstöður má sjá í töflu hér fyrir neðan.

7. janúar 2009

Vetrarfuglatalningar á Vestfjörðum

Á hverju ári í kringum jólin er vetrarfuglatalning á öllu landinu og var hún núna þann 28. desember 2008. Fyrsta vetrarfuglatalningin á landinu var þann 21. desember 1952 og má lesa meira um það á heimasíðu Náttúrufræðistofnunar Íslands.

http://www.ni.is/dyralif/fuglar/vetrarfuglar/

Á Vestfjörðum eru 32 talningarsvæði en ekki tekst alltaf að telja öll svæðin árlega. Í dag (7.1.2009) eru komnar tölur af 26 svæðum (21 á norðanverðum Vestfjörðum, 1 Steingrímsfirði og 4 í Reykhólahreppi). Samtals hafa sést 30 tegundir á Vestfjörðum og verða þær líklega 31 eða 32 þegar talningum er lokið.

Norðanverðir Vestfirðir

Á norðanverðum Vestfjörðum sáust 28 tegundir og líklega verða tegundirnar 29 eða 30 þegar talningu er lokið. Af flækingum (árlegum gestum) sáust tveir æðarkóngar (Suðureyri og á Ísafirði) og einn gráhegri (Dýrafirði). Ein skúfandarkolla sást á Ísafirði og hefur hún ekki áður sést á norðanverðum Vestfjörðum í vetrarfuglatalningu en er ekki óalgeng annars staðar á Íslandi.

Mynd: Æðarkóngur á Suðureyri 2006.  BÞ © 2006.

Af vaðfuglum sáust tjaldar, stelkar og sendlingar. Tjaldarnir voru um 60 en í heild sjást tæpir 2000 tjaldar á landinu. Stelkarnir voru 5 og sáust allir við Tunguárós á Ísafirði. Einn litmerktur sendlingur sást við Súðavík og var hann merktur sem ungi á Melrakkasléttu síðast liðið sumar.

Æðarfugl var algengastur (8800) en eftir komu máfar (aðallega hvítmáfar), hávellur og stokkendur. Hrafni og svartbak fækkar á milli ára hefur gert það á síðustu þremur árum. Snjótittlingar voru fáir í þetta skiptið en fjöldi þeirra sveiflast eftir snjóalögum á talningardegi.

Í töflu hér fyrir neðan eru svæðunum fækkað og þeim skipt niður í sjö megin svæði.

Bolungarvík: Ófæra að Óshólavita

Óshlíð: Óshólaviti að Hnífsdalsá

Skutulsfjörður: Hnífsdalsá að botni Skutulsfjarðar og út að austan að Arnardalsá.

Álftafjörður: Arnardalsá að Langeyrarodda

Súgandafjörður: Frá botni að Stað

Önundarfjörður: Frá Kirkjubóli í Korpudal að Klofningi að norðan og Ófæru að sunnan

Dýrafjörður: Frá Botnskógi að Þingeyri og Lækjarósi

Talningarfólk: Böðvar Þórisson, Guðbjörg Skarphéðinsdóttir, Hilmar Pálsson, Hrefna Dís Pálsdóttir, Páll Janus Hilmarsson, Petrína F. Sigurðardóttir,  Þorleifur Eiríksson og Þorgerður Þorleifsdóttir.

Reykhólahreppur, Steingrímsfjörður og Patreksfjörður

Í Reykhólahreppi er talið í austanverðum Þorskafirði (VF 13), Berufirði (VF 24), Reykhólum (VF 12) og á uppfyllingunni í Gilsfirði (VF 25). Tómas Sigurgeirsson og Jón Atli Játvarðsson töldu í Reykhólahreppi.

Komin er talning frá einu svæði í Steingrímsfirði og er það frá Sandnesi að Kokkálsvík (VF 26). Talningarmenn: Matthías Lýðsson og Hafdís Sturlaugsdóttir.

Niðurstöður má sjá í töflu hér fyrir neðan.